Steeds meer kantoorbanen onder druk in Brabant: speelt AI daarbij een rol?

De ontwikkeling past in een bredere afkoeling van de arbeidsmarkt. Vergeleken met een jaar geleden zijn er in Noord-Brabant meer mensen aangewezen op een WW-uitkering. Inmiddels stijgt het aantal WW-uitkeringen voor het derde jaar op rij. UWV verwacht bovendien dat die ontwikkeling voorlopig doorzet. Volgens de prognoses neemt het aantal WW-uitkeringen dit jaar met ongeveer 10 procent toe. De grootste stijging is zichtbaar bij bedrijfseconomische en administratieve beroepen. In één jaar tijd kwamen er in Noord-Brabant binnen deze beroepsgroep bijna 360 WW-uitkeringen bij. Daarvoor zijn verschillende mogelijke verklaringen. Administratieve en ondersteunende functies zijn relatief gevoelig voor economische tegenwind. Bedrijven die moeten bezuinigen of reorganiseren, kijken vaak ook kritisch naar ondersteunende werkzaamheden. UWV ziet bovendien dat het aantal voorgenomen reorganisaties de afgelopen anderhalf jaar is toegenomen.

Tegelijkertijd verandert de inhoud van veel kantoorbanen. Juist daar komen werkzaamheden voor die tegenwoordig met behulp van AI sneller of gedeeltelijk automatisch kunnen worden uitgevoerd. Denk aan tekstverwerking, het verwerken en analyseren van gegevens en andere routinematige werkzaamheden. Dat betekent niet dat de stijging van het aantal WW-uitkeringen rechtstreeks door AI wordt veroorzaakt. Zo'n verband kan UWV op basis van de huidige cijfers niet leggen. Wel past de ontwikkeling bij de bredere veranderingen die digitalisering en AI op de arbeidsmarkt teweegbrengen. Volgens arbeidsmarktadviseur Jessie Vossen blijft de menselijke factor daarbij belangrijk. Technologie kan steeds meer werkzaamheden ondersteunen of overnemen, maar situaties beoordelen, risico's afwegen en doordachte beslissingen nemen blijft volgens haar mensenwerk. Werknemers die technologie weten te combineren met ervaring, vakkennis en menselijk inzicht houden daardoor ook in de toekomst een belangrijke positie op de arbeidsmarkt.

Een andere opvallende ontwikkeling is de stijging onder oudere werknemers. De groep van 55 tot 65 jaar vormt inmiddels ruim een kwart van alle mensen met een WW-uitkering in Noord-Brabant: 26 procent. In absolute aantallen is de stijging binnen deze leeftijdsgroep het grootst. Er kwamen bijna 670 WW-uitkeringen bij. Relatief gezien neemt het aantal uitkeringen onder 65-plussers nog sterker toe. Dat komt onder meer doordat mensen langer blijven doorwerken en daardoor ook op hogere leeftijd werkloos kunnen raken. Bovendien blijven 55-plussers gemiddeld langer afhankelijk van een WW-uitkering. De stijging betekent overigens niet dat er overal minder werk is. De verschillen tussen sectoren blijven groot. Terwijl bepaalde kantoorfuncties onder druk staan, blijven werkgevers in onder meer de zorg, het onderwijs, de techniek en het transport juist kampen met personeelstekorten. De arbeidsmarkt verandert daarmee vooral van karakter: in sommige beroepsgroepen neemt de vraag naar personeel af, terwijl werkgevers in andere sectoren nog altijd grote moeite hebben om vacatures ingevuld te krijgen.